Kültür SanatMakale

Deniz Gezmiş’in en büyük aşkı: Avniye Anadol

0
Türkiye Sosyalist Hareketinin efsanevi ve ikonik lider ve kanaat önderlerinden Deniz Gezmiş (27 Şubat 1947, Ankara – 6 Mayıs 1972, Ankara), dava arkadaşları Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’la birlikte, 6 Mayıs 1972’de idam edilmişti.
Bu blogda onu idama götüren sosyo-politik ve sosyo-ekonomik süreçlerden ziyade (zîra bunlar konvansiyonel ve dijital mecralarda bugün kendilerine fazlasıyla yer bulacaktır), Deniz’in hayatının aşkı ve lise yılları gibi, beşeri yanlarına dair olan çok özel üç görseli ve yakın arkadaşlarının onun şahsi yaşamının mezkûr yanlarına dair olan tanıklıkları ele alınacaktır.
Çok yakından tanıyan dava arkadaşlarının ifadelerine göre Deniz Gezmiş, en çok Hukuk Fakültesi öğrencisi Avniye Anadol’u sevmişti. Yakın arkadaşı Mustafa Gürkan’ın tanıklığına bakılacak olursa, Deniz Gezmiş, şayet yaşasaydı Avniye Anadol ile evlenir ve mücadelesine öylece devam ederdi. Deniz Gezmiş ile Avniye Anadol’u İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi önünde gösteren yukarıdaki fotoğrafı Twitter’dan iktibas ettim. Akabinde de ona ‘Abim Deniz’ kitabında rastladım(i). Deniz’in teatral bir ifadeyle ve gülümseyerek bir şeyler anlatışını (belki de başından geçen bir olayı canlandırışını) resmeden fotoğrafta Avniye Anadol, muhatabının aktardıklarına kahkahayla gülerken görüntülenmiş.
Deniz Gezmiş ve Avniye Anadol arasındaki ilişkiye dair çok az kayıt var ne yazık ki. Bunlar arasında yer alan (ciddiye alınması gerektiğini düşündüğüm) bir kaynak, Deniz’in 1960’ların sonlarındaki mücadele arkadaşlarından olan Eyüp Neşat Yıldırım’dır. Yıldırım, 29 Ekim 1968’de Samsun’dan Ankara’ya yapılan ‘Tam Bağımsız Türkiye İçin Mustafa Kemal Yürüyüşü’nün gerçekleştiricilerindendir (ii). Yıldırım, Deniz – Avniye ilişkisine dair bakın neler demiş:
‘Deniz’in önem verdiği kız arkadaşlarından birisi Hukuk Fakültesi’nde okuyan ve TMGT’de çalışan Avniye Anadol’ dur. Avniye adlı arkadaş, Mustafa Kemal Yürüyüşü’ne katılmak için çok ısrar etti. Deniz, gelsin, katılsın diye bir hava içindeydi. Ama kabul edilmedi’ (iii).
Bu fotoğraftaki (öğrenci olduğu anlaşılan) kızın gerçekten de Deniz’in hayatının aşkı Avniye Anadol olup olmadığı teyide muhtaç bir bilgidir. Şimdiye değin bunu doğrulayan güvenilir ikinci bir kaynağa ne yazık ki rastlayamadım. İşte tam da bu noktada bu metne muhatap olan okurlardan bir ricam var: mercek altına alarak sorguladığım konuya dair bilgisi olan varsa lütfen bunu aşağıdaki yorum kısmında paylaşsın.
Paylaşsın ki, Türkiye Sosyalist Hareketinin önemli bir aktörünün hayatına dair bir detayı el birliğiyle (imece usulüyle ve interaktif bir yolla) belgeye bağlayabilelim(iv), (v), (vi).
Türk Halk Müziği sanatçısı Pınar Aydınlar’ın Twitter hesabından paylaştığı ve Deniz Gezmiş’in bir arkadaşı tarafından kendisine yollanan 2 fotoğraf bu metnin başlığında bahsettiğim diğer iki nadir görseldir. Deniz’in Haydarpaşa Lisesi’nde okuduğu 1963 – 64 öğretim dönemine ait olan söz konusu görseller, Pınar Aydınlar’a bakılacak olursa, daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış 
Deniz Gezmiş’in daha erken bir dönemine, 1960 yılındaki haline dair olan bir fotoğrafını, onun ikonografisinde çok önemli yer tutan popüler bir görseliyle birlikte paylaşarak tamamlıyorum blogumu
: kısa kaynakça: (i): Deniz Gezmiş’in bu fotoğrafı, onunla ilgili en kapsamlı kitap olan ‘Abim Deniz’in 93. sayfasında ‘Deniz Hukuk Fakültesi’nde orta bahçede, 1967’ açıklamasıyla yer almakta; görseldeki kız öğrencinin Avniye Anadol olduğuna dair bir bilgi paylaşılmamış.
Mezkûr kitabın bu blogu yazarken faydalandığım nüshasının künye bilgileri: Abim Deniz – Hiç yayınlanmamış Mektuplarla Hamdi Gezmiş’in Anıları, Can Dündar, İstanbul, ilk baskı, 2014, 480 sayfa, karton kapaklı) Fotoğrafı ilk kez gördüğüm ve iktibas ettiğim Twitter adresi için bknz. https://twitter.com/NataliAVAZYAN/status/672017434744852480 (ii): http://www.sozcu.com.tr/2014/yazarlar/soner-yalcin/bir-yuruyus-gunlugu-506776/ (iii): http://www.denizgezmis.name.tr/haberler/cinsellikle_alay_eden_genc_deniz_gezmis.html (iv): Deniz Gezmiş’in aşkları için bknz. ***http://www.milliyet.com.tr/1998/02/24/haber/hab02.html ***http://webarsiv.hurriyet.com.tr/2000/04/02/194141.asp (v): Deniz Gezmiş ve dava arkadaşlarının trajik sonları için bknz. http://ziyaversencan.blogspot.com.tr/2015/05/deniz-gezmis-huseyin-inan-ve-yusuf.html (vi): Bülent Ersoy’un Deniz Gezmiş’le ilgili çok tepki çeken açıklamaları için bknz. http://ziyaversencan.blogspot.com.tr/2012/01/bulent-ersoya-ack-mektup-deniz-gezmisle.html (vii): https://www.haberler.com/deniz-gezmis-in-hic-bilinmeyen-fotograflari-9295547-haberi/ (viii): Deniz Gezmiş’in Filistin’deki yaşamına dair nadir fotoğraflarla desteklenmiş bir araştırma için bknz. https://ziyaversencan.blogspot.com/2018/09/deniz-gezmisin-filistin-fotograflar.html

Yorumlar

Komik Fıkralar

Previous article

Ünlü Düşünürlerden Düşündüren SÖZLER…

Next article

You may also like

Comments

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir