Makale

En İlginç Psikolojik Deneyler

0

İnsanlık genellikle ilerleme ve olayları kavramak için büyük bedeller öder, en azından birçok ünlü psikolojik deneyde durum budur. İnsanların psikolojik temellerini öğrenmek ve psikolojik hastalıklara çözüm getirmek için yapılan ünlü psikolojik deneylerin bazıları katılımcılarını geçici olarak bazıları ise kalıcı olarak etkilemiştir. Bu listede size katılımcılarını oldukça güç durumlarda bırakan 3 psikolojik deneyi sıralayacağız.

İlk sırada birçok filme konu olmuş Stanford hapishane deneyi mevcut. 1971’de yapılan bu psikolojik deney, mahkum veya gardiyan olmanın psikolojik etkileriyle ilgilidir. 24 lisans öğrencisi gardiyan veya mahkum rollerini aldılar ve Stanford psikoloji binasının bodrum katındaki sahte hapishaneye yerleştirildiler. Rollerine çok çabuk adapte olan öğrencilerin birçoğu duygusal travma geçirirken gardiyan rolündekiler sadist eğilimler göstermeye başladı. Deney, gardiyanların mahkumları taciz etmeye başlamasıyla durduruldu.

İkinci sırada CIA tarafından geliştirilen ve kullanılan ‘’MKUltra projesi’’ mevcut. Bu psikolojik deney, hipnotize, duygusal yoksunluk gibi yöntemlerle kişileri sorgulamayı sağlar ve 2001 senesinde etik sebeplerle iptal edilene kadar CIA’nın bütçesinin %6’sını kapsıyordu. Denek olaraksa zihinsel hastalığı olanlar, mahkumlar, ilaç bağımlıları ve fahişeler kullanılmış olup dürüstlük hapı dedikleri bir kimyasal üretmeye çalışıyorlardı. Bu dürüstlük hapı, mantıklı düşünme ve algılamayı engelleme, geçici hafıza kaybı yapma ve işkenceye dayanıklılığı artırma gibi birçok etkiye sahipti.

1961 ve 1963 senelerinde yapılan Bobo Bebeği Deneyi, çocukların davranışları nasıl öğrendiklerini göstermek için yapılan bir psikolojik deneydir. Deneyde aynı sayıda kız ve erkek ilkokul çocukları 3 gruba ayrılır. İlk gruptakiler yetişkinlerle bir odaya girerler ve yetişkinler bobo bebeği balonuna hem fizikel (aletlerle ve elleriyle) hem de sözlü şiddet uygularlar. İkinci gruptaki çocukların yanında yetişkinler pasif agresif bir tutum sergiler ve balonu görmezden gelip diğer oyuncaklarla oynar. Son gruptaki çocuklar ise kontrol grubudur. Daha sonra her çocuk bir odaya konur ve önüne çeşit çeşit oyuncak konur ancak kısa bir süre oynaması yasaklanır. Böylece çocuklar hayal kırıklığına uğratılır. Son aşamada tüm çocuklar agresif (tokmak, dart) ve agresif olmayan (çay takımı, pastel kalem) oyuncaklarla dolu bir odaya konulur. İlk gruptaki erkek çocukları bobo balonuna fiziksel şiddet gösterirken kız çocukları sözlü şiddet gösterme eğiliminde oluyordu. 2. gruptakiler ise balondansa diğer oyuncaklarla oynamayı tercih ediyordu. Erkek çocukları daha benzer davranışlar gösterirken kızların davranışları daha öngörülmezdi. Bu psikolojik deney de özellikle çocukları farklı şiddet görüntülerine maruz bıraktığı için etik kabul edilmez.

Dengeleri Bozan Dolar!

Previous article

Azerice mi Azerbaycan Türkçesi mi?

Next article

You may also like

Comments

Comments are closed.

More in Makale